Zeytinyağının karakteri büyük ölçüde hangi zeytinden üretildiğine bağlıdır. Peki başlıca zeytin çeşitleri nelerdir ve her biri yağa nasıl bir tat verir? Kuzey Ege markası Hasibe Ana olarak en bilinen çeşitleri ve karakterlerini özetledik.
Zeytinler genel olarak yağlık (yağ üretimi için) ve sofralık (yemeklik) olarak ikiye ayrılır. Bazı çeşitler her iki amaca da uygundur. Aşağıdaki tablo, en bilinen çeşitleri özetler:
| Çeşit | Ağırlıklı Bölge | Tip | Yağ Karakteri |
| Ayvalık (Edremit) | Kuzey Ege | Yağlık | Dengeli, meyvemsi, aromatik |
| Memecik | Güney Ege (Muğla/Aydın) | Yağlık | Yapılı, yoğun, hafif acı |
| Gemlik | Güney Marmara | Sofralık | Daha çok sofralık siyah zeytin |
| Domat | Ege | Sofralık (iri) | Hafif, yumuşak |
| Nizip Yağlık | Güneydoğu | Yağlık | Yoğun, dolgun |
Kuzey Ege’nin simge çeşidi olan Ayvalık, dengeli meyvemsiliği ve zarif aromasıyla naturel sızma üretiminde sık tercih edilir. Fazla ağır olmayan, içilebilir bir karaktere sahiptir.
Güney Ege’nin yaygın çeşidi Memecik, daha yapılı ve yoğun bir profil sunar. Hafif acılığı ve dolgun gövdesiyle karakterli yağlar verir.
Gemlik, eti bol ve dengeli yapısıyla özellikle sofralık siyah zeytin olarak değer görür. Yağ da elde edilebilir, ancak çeşidin asıl ünü sofralık kullanımdadır.
Yağlık çeşitler yüksek yağ oranı ve aroma için yetiştirilir; sofralık çeşitler ise eti, boyutu ve dokusuyla doğrudan tüketim için uygundur. Naturel sızma zeytinyağı, ağırlıklı olarak yağlık çeşitlerden üretilir.
Olur, ancak Gemlik ağırlıklı olarak sofralık siyah zeytin olarak değerlendirilir. Yağlık üretimde Ayvalık ve Memecik gibi çeşitler daha çok tercih edilir.
Bu damak zevkine bağlıdır. Ayvalık (Edremit) dengeli ve meyvemsi, Memecik ise daha yapılı ve yoğun bir karakter sunar; ikisi de naturel sızma için öne çıkar.
Ayvalık daha dengeli ve zarif bir meyvemsilik verirken, Memecik genellikle daha yapılı, yoğun ve hafif acı bir karaktere sahiptir.
Yağlık çeşitler idealdir. Kuzey Ege’de Ayvalık, Güney Ege’de Memecik naturel sızma üretiminde en sık kullanılan çeşitler arasındadır.
Kuzey Ege’nin Ayvalık zeytininden üretilen Hasibe Ana naturel sızma zeytinyağını inceleyebilirsiniz.